Ze świata nauki

Majowie używali czekolady jako pieniędzy

• Tabliczka czekolady w świecie Majów mogła być warta swojej wagi w złocie. Najnowsze badania pokazały, że przez pewien okres swojej historii Majowie posługiwali się czekoladą tak, jak my dziś posługujemy się pieniędzmi. Być może nawet to słabe zbiory kakao doprowadziły do upadku tę niezwykłą cywilizację.

• Ryszard Knapek
• Ryszard Knapek

Wykład „Granice poznania we współczesnej ekonomii”

Lodowce Grenlandii topnieją w dużym tempie tego lata

• Wedle informacji pochodzących od duńskich badaczy, pokrywa lądowa Grenlandii topnieje w ostatnich miesiącach w przyspieszonym tempie. Winne temu są wyjątkowo wysokie temperatury powietrza. Rekordowe w tym miejscu 23,4 st. C odnotowano w porcie lotniczym Nerlerit Inaat na wschodnim wybrzeżu Grenlandii. W ostatnich dniach topnieje dwa razy więcej lodu niż średnio w ostatnich 30 latach. Każdego dnia z lądolodu ubywa tyle wody, że można by nią pokryć Florydę pięciocentymetrową warstwą.

• RK

Mocne trzęsienie ziemi u wybrzeży Japonii

• 22 listopada 2016 roku o godz. 6.00 czasu lokalnego ziemia znowu zatrzęsła się u wschodnich wybrzeży Japonii. Do wstrząsu o magnitudzie 7,4 doszło na głębokości  ok. 30 km niedaleko prefektury Fukushima. Wszyscy pamiętamy, jak tamtejsza elektrownia atomowa ucierpiała w wyniku trzęsienia ziemi i wywołanego przez nią tsunami w marcu 2011 roku.

• TP

Wykład „Ekstremalne zjawiska pogodowe i klimatyczne”

• 

  Prof. zw. dr hab. Tadeusz Niedźwiedź z Katedry Klimatologii Uniwersytetu Śląskiego. Fot. Małgorzata Kłoskowicz

• Polska Akademia Umiejętności – Stacja Naukowa w Katowicach oraz Biblioteka Śląska zapraszają na spotkanie z cyklu Wszechnica, podczas którego prof. zw. dr hab. Tadeusz Niedźwiedź wygłosi wykład pt. „Ekstremalne zjawiska pogodowe i klimatyczne”. Wstęp jest wolny. Spotkanie zaplanowano na godz. 17.00 24 kwietnia 2018 roku w sali Parnassos w Bibliotece Śląskiej (Plac Europy 1, Katowice), a poprowadzi djer hab. Zygmunt Woźniczka z Wydziału Filologicznego UŚ.

• AS

Nasze płuca stają się składowiskiem odpadów

• 

  Ziarna węglanu wapnia (jasne) wytrącone na cząstkach pyłów atmosferycznych w tkance płucnej, widziane pod skaningowym mikroskopem elektronowym | fot. Mariola Jabłońska

  

  Ziarna węglanu wapnia (jasne) wytrącone na cząstkach pyłów atmosferycznych w tkance płucnej, widziane pod skaningowym mikroskopem elektronowym | fot. Mariola Jabłońska

  

  Ziarna węglanu wapnia (jasne) wytrącone na cząstkach pyłów atmosferycznych w tkance płucnej, widziane pod skaningowym mikroskopem elektronowym | fot. Mariola Jabłońska

  

  Dr hab. Mariola Jabłońska, prof. UŚ i dr hab. Beata Smieja-Król, prof. UŚ | fot. archiwum Marioli Jabłońskiej

• Żelazo, złoto, szkło glinokrzemianowe i inne cząstki okryte płaszczem z węglanów wapnia oraz wapnia i magnezu to opis, który może się kojarzyć z przekrojem skały. Tymczasem przedstawia kondycję naszych płuc. Oddychamy zanieczyszczonym powietrzem. Mimo wielu naturalnych barier ochronnych spora część szkodliwych cząstek, głównie tych mniejszych i przez to bardziej inwazyjnych, pozostanie w płucach na zawsze i będzie wpływać na komfort naszego życia. Zależności pomiędzy zanieczyszczeniem powietrza na Górnym Śląsku a zwapnieniem płuc opisali naukowcy z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach – dr hab. Mariola Jabłońska, prof. UŚ, prof. Janusz Janeczek oraz dr hab. Beata Smieja-Król, prof. UŚ. Wyniki badań zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „Minerals”.

• Małgorzata Kłoskowicz
• AS

Światowy Dzień Wody

• 22 marca przypada Światowy Dzień Wody. Został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją z 22 grudnia 1992 roku. Głównym celem Dnia jest zwrócenie uwagi społeczności międzynarodowej na wpływ gwałtownego wzrostu populacji ludzkiej, industrializacji, zmian klimatycznych, konfliktów zbrojnych i klęsk żywiołowych na systemy wodne świata. 

• AS