Ze świata nauki

Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki 2022

• Królewska Szwedzka Akademia Nauk ogłosiła trzech laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za 2022 rok: Alain Aspect, John F. Clauser i Anton Zeilinger „za eksperymenty ze splątanymi fotonami, ustalenie naruszenia nierówności Bella i pionierską informatykę kwantową”.

• Ryszard Knapek
• RK

Kosmiczne soczewki

• 

  Od lewej: dr Aleksandra Piórkowska, prof. dr hab. Marek Biesiada, dr Heng Yu, dr Zhengxiang Li i Zijia Cui

• "Uśmiechnięte" zdjęcie galaktyki – wykonane przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a – w rzeczywistości jest ilustracją zjawiska nazywanego soczewkowaniem grawitacyjnym. Polega na zakrzywieniu promieni świetlnych w polu grawitacyjnym masywnego ciała niebieskiego (czarnej dziury, galaktyki, gromady galaktyk) prowadzące do ich skupienia

• redaktor

Popularyzacja nauki w świecie wielkich urządzeń badawczych

• „CERN to wyjątkowe miejsce, ważne dla każdego fizyka, niezależnie od uprawianej dziedziny. Można by nieomal zaryzykować stwierdzenie, że każdy fizyk powinien przynajmniej raz w życiu odwiedzić CERN” – mówi dr Jerzy Jarosz, prof. UŚ

• Weronika Cygan
• Olimpia Orządała

Prof. Marek Szopa: Efekty prekwantowe (wykład 1)

Promieniowanie na wagę złota

• Rozmowa z prof. dr. hab. Jackiem Szade z Instytutu Fizyki im. Augusta Chełkowskiego Uniwersytetu Śląskiego.

• Agnieszka Sikora
• Agnieszka Sikora

Napowietrzne Mobilne Laboratorium

• 

  Lot balonem z 2017 roku. Foto: Sekcja prasowa UŚ

• Uniwersytet Śląski w Katowicach uruchomił pierwsze w Polsce laboratorium do badań zanieczyszczeń atmosfery umieszczone w koszu balonu. Napowietrzne Mobilne Laboratorium pozwala prowadzić analizy atmosfery na różnych wysokościach nad ziemią. Uzyskane wyniki pomogą ocenić oddziaływanie zanieczyszczeń na środowisko i zdrowie mieszkańców, a dzięki współpracy z fizykami, matematykami i informatykami umożliwią także modelowanie tego zjawiska.

• RK

Naukowcy ponawiają ostrzeżenie sprzed 25 lat. „Wkrótce może być za późno”

• W 1992 r. ponad 1700 uczonych, w tym większość żyjących laureatów Nagrody Nobla, podpisało się pod publikacją pod znamiennym tytułem „Naukowcy świata ostrzegają ludzkość”. Po 25 latach naukowcy ponawiają ostrzeżenie. 

• Piotr Skubała
• RK

„Zielony wzrost” to niebezpieczny mit

• Czas kryzysu środowiskowego wymaga zaangażowania wszystkich sił i środków w celu przeprowadzenia niezbędnych zmian. Wiemy, czego chcemy: mamy dokonać transformacji energetycznej, poprawić efektywność gospodarowania zasobami i jednocześnie zadbać o miejsca pracy i trwałość systemu gospodarczego. To jeden z priorytetów ONZ wpisany w cele zrównoważonego rozwoju, a także ambitny cel przyświecający polityce Unii Europejskiej.

• Ryszard Kulik
• AS

Okiem eksperta: Koronawirus a ekosystem

Skutki pożarów na dzikich składowiskach odpadów

• 

  Obszar dzikiego składowiska odpadów w Sosnowcu po pożarze | fot. Wojciech Rykała

  

  Mgr inż. Wojciech Rykała | fot. archiwum prywatne

• 16 września 2020 roku Sosnowiec spowiły ogromne kłęby czarnego dymu. Mogli je dostrzec nawet mieszkańcy Katowic. Pożar, który rozprzestrzenił się na nielegalnym składowisku odpadów, został ugaszony dopiero następnego dnia. Negatywne skutki tego zdarzenia dla środowiska i ludzkiego zdrowia mogą być jednak odczuwalne jeszcze przez kolejne lata. Wpływ pożarów wybuchających na dzikich składowiskach odpadów na zanieczyszczenie gleby, wody i powietrza bada mgr inż. Wojciech Rykała z Uniwersytetu Śląskiego.

• Weronika Cygan
• AS