Ze świata nauki

Badacze z Uniwersytetu w Zurychu za pomocą potężnego superkomputera wykonali symulację formowania się całego Wszechświata. Gigantyczny katalog zawiera około 25 miliardów wirtualnych galaktyk i został wygenerowany z dwóch bilionów elementów. Umożliwia on przygotowanie eksperymentów, które będą przeprowadzane na pokładzie satelity Euclid. Satelita wystartuje w 2020 roku, a jej zadaniem będzie wgłębianie się w naturę ciemnej materii i ciemnej energii.

Narodowe Centrum Badań Jądrowych jest koordynatorem prac badawczo-rozwojowych reaktorów wysokotemperaturowych (HTR) prowadzonych w ramach europejsko-amerykańskiej współpracy „GEMINI+”. To jeden z pięciu zwycięskich projektów instytutu ze Świerka w najnowszym konkursie EURATOM.

Największy akcelerator cząstek na świecie Wielki Zderzacz Hadronów (LHC, Large Hadron Collider), znajdujący się w ośrodku naukowo-badawczym CERN pod Genewą, być może znowu stanie się miejscem wielkiego odkrycia w dziedzinie fizyki, a mianowicie – odnalezienia zupełnie nowej fundamentalnej cząstki 

Europejska Agencja Badań Jądrowych (CERN) ogłosiła właśnie raport, w którym opisuje projekt potężnego akceleratora cząstek, czterokrotnie większego niż Wielki Zderzacz Hadronów. Raport odkrywa wielkie możliwości jakie fizyce przyniesie maszyna o niespotykanej dotąd energii i nasileniu. Pokazuje też koszty i inne wyzwania, które stoją przed twórcami tego projektu, pomiędzy którymi są też polscy fizycy.

Kosmologia ma poważny problem: dwie metody, których naukowcy używają by mierzyć rozszerzanie się Wszechświata przynoszą odmienne opowiedzi, a astronomowie nie mają pojęcia dlaczego tak jest. NASA uznaje to za poważny kłopot.

Svalbard Integrated Arctic Earth Observing System (SIOS), zajmujący się monitorowaniem zmian zachodzących w Arktyce, opublikował trzecią część serii raportów State of Environmental Science in Svalbard (SESS) podsumowujących aktualny stan wiedzy na temat najistotniejszych parametrów środowiska Arktyki i ich wzajemnych powiązań.

Mijający rok 2023 nie był zbyt łaskawy dla naszej planety. Przedstawiamy kilka wybranych informacji z zakresu klimatologii, meteorologii i geologii.

Opady atmosferyczne odgrywają kluczową rolę w całym systemie ziemskim. Wyraźne zmiany w ich natężeniu i częstotliwości mogą mieć tragiczne konsekwencje - od suszy po powodzie. Dlatego prowadzone są badania, w których określa się zmienności i trendy we wszystkich rodzajach opadów globalnie czy też w skali jednego kontynentu. Pierwszych badań obejmujących całą Europę podjęła się prof. Ewa Łupikasza z Uniwersytetu Śląskiego.

Przez prawie 800 lat na suchej i gorącej Saharze funkcjonowało rozwinięte imperium Garamantów. Było to możliwe, ponieważ Garamantowie nauczyli się wykorzystywać podziemne zasoby wodne, które nagromadziły się jeszcze w okresie, kiedy Sahara była zieloną, przyjazną przestrzenią. Dopiero wyczerpanie tych zasobów oznaczało upadek Garamantów.

15 kwietnia 2015 roku o godz. 15.30 w sali audytoryjnej nr 2 w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Śląskiego (Katowice, ul. Uniwersytecka 4) odbędzie się wykład pt. „Odpowiedź lodowców na zmiany klimatu”, który wygłosi prof. zw. dr hab. Jacek A. Jania z Wydziału Nauk o Ziemi UŚ