Ze świata nauki

Bez światła nie byłoby życia

• 

  Prof. zw. dr hab. Alicja Ratuszna, dziekan Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii UŚ. Fot. Małgorzata Kłoskowicz

• Rok 2015 podczas 68. Sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ został ogłoszony Międzynarodowym Rokiem Światła i Technologii Wykorzystujących Światło

• redaktor

Superjonowy czarny lód

• Naukowcy wprowadzili wodę w niezwykły stan skupienia, nazywany superjonowym lodem. Kropelkę wody umieścili między dwoma diamentami i podgrzali za pomocą lasera – w ten sposób tworząc temperaturę i ciśnienie, które jest niemożliwe na powierzchni Ziemi, a przypomina warunki z jej wnętrza.

• Ryszard Knapek
• RK

NASA szykuje start czterech kosmicznych obserwatoriów w ramach misji MMS

• 

  Zjawiska w magnetosferze Ziemi / Fot. NASA

• NASA szykuje start czterech kosmicznych obserwatoriów w ramach misji Magnetospheric Multiscale Mission (MMS). Będą badać proces rekoneksji magnetycznej w ziemskiej magnetosferze, czyli szybkich zmian układu linii pola magnetycznego, w trakcie których łączą się one i rozłączają. MMS będzie pierwszą misją skierowaną do badania tego procesu w ziemskiej magnetosferze. Start misji MMS zaplanowano na 13 marca 2015 roku.

• redaktor

Wystawa „Accelerating Science”

Nobel w dziedzinie fizyki 2020

• Sir Roger Penrose oraz Reinhard Genzel i Andrea M. Ghez to laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za rok 2020. Troje naukowców zostało uhonorowanych za badania nad czarnymi dziurami.

• Tomasz Płosa
• TP

Dziura ozonowa jest coraz mniejsza

• Zakaz stosowania szkodliwych freonów, odpowiedzialnych za zmniejszania się warstwy ozonowej, przyniósł pożądany skutek. Badacze odnotowali dwudziestoprocentowe zmniejszenie się dziury ozonowej nad Antarktyką w stosunku do stanu w 2005 roku.

• RK

Ponad połowa największych jezior i zbiorników na świecie traci wodę

• Naukowcy odkryli, że ponad połowa największych jezior i zbiorników na świecie zawiera obecnie mniej wody niż trzy dekady temu, a winne temu są w dużej mierze ocieplający się klimat i zużycie wody przez ludzi.

• Robert Jakubczak

Dzień Ziemi 2019

• 22 kwietnia obchodzimy Dzień Ziemi (ang. Earth Day), znany też jako Światowy Dzień Ziemi lub Międzynarodowy Dzień Ziemi

• AS

Jak przeżyć na patelni? Zjawisko miejskiej wyspy ciepła

• 

  Dr hab. Ewa Łupikasza, prof. UŚ | fot. archiwum prywatne

  

  Rozkład wyspy ciepła (SHI) i chłodu (SCI) w GZM, temperatura powierzchni gruntu ze zdjęć satelitarnych | źródło: Renc A., Łupikasza E., Błaszczyk M., 2022. Spatial structure of the surface heat and cold islands in summer based on Landsat 8 imagery in southern Poland. Ecological Indicators 142, 109181, https://doi.org/10.1016/ j.ecolind.2022.109181.

• Miasta, w których żyjemy, generują mnóstwo ciepła, a postępujące zmiany klimatu jeszcze dokładają do pieca. Wraz z rosnącą częstością fal upałów zjawisko stwarza zatem rosnące z roku na rok zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców. O tym, czym są miejskie wyspy ciepła, jak powstają i co można zrobić, by je łagodzić, opowiada dr hab. Ewa Łupikasza, prof. UŚ, dyrektorka Instytutu Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego.

• Weronika Cygan
• AS

Gąsienica, która trawi polietylen, może oczyścić nasze środowisko

• Larwa powszechnie występującego owada jedzącego wosk pszczeli zaskoczyła naukowców. Okazało się, że potrafi rozrywać z niespotykaną dotąd prędkością wiązania chemiczne plastiku, z którego powstają opakowania i torby na zakupy. Badacze z Cambridge twierdzą, że to odkrycie może być ważnym krokiem biotechnologicznego rozwiązania polietylenowego zanieczyszczenia, które zalega oceany i wysypiska śmieci.

• RK