Ze świata nauki

Królewska Szwedzka Akademia Nauk ogłosiła trzech laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za 2022 rok: Alain Aspect, John F. Clauser i Anton Zeilinger „za eksperymenty ze splątanymi fotonami, ustalenie naruszenia nierówności Bella i pionierską informatykę kwantową”.

Komunikacja kwantowa od lat opisywana jest jako nadzieja na bezpieczną, praktycznie niemożliwą do rozszyfrowania i bardzo szybką formę wymiany informacji. Nadal są to jednak tylko nadzieje, ponieważ współczesna technologia to nadal zawodne, bardzo ograniczone ilościowo możliwości przesyłowe. Badania fizyków z Uniwersytetu w Chicago przynoszą pewien interesujący postęp dzięki zastosowaniu mikrofal i fononów, czyli kwantów fali dźwiękowej.

Czy powstanie życia na Ziemi było przypadkiem, zbiegiem okoliczności? A może jednak było zjawiskiem nieuchronnym wynikającym wprost z zasad, które rządzą światem fizycznym? Badacze z Massachusetts Institute of Technology testują hipotezę o udziale drugiej zasady termodynamiki w powstawaniu zjawisk chemicznych przypominających życie.

Grupa badawcza prof. Jacka Szadego realizuje projekt, którego celem jest poszukiwanie i opisywanie nowych materiałów służących do tzw. schładzania magnetokalorycznego. 

23 marca przypada Światowy Dzień Meteorologii, ustanowiony na pamiątkę wejścia w życie konwencji o utworzeniu Światowej Organizacji Meteorologicznej 23 marca 1950 roku

17 czerwca 1994 roku ONZ wydało Konwencję w sprawie zwalczania pustynnienia. Od tego czasu, także dzięki tego typu przedsięwzięciom, świat znacznie poważniej reaguje na temat zmian klimatycznych. Jednym z ważnych zagadnień tematów z tym związanych powinno teraz być problem degradacji i możliwości przywrócenia do użytku wielkich mas ziemi.

W 2019 roku w „Nature” ukazała się analiza grupy światowej sławy klimatologów, oceanografów i biologów, w której autorzy stwierdzają, że 9 z 13 „punktów krytycznych” dla klimatu (climate tipping points) zostało już uaktywnionych. Ich zdaniem oznacza to, że niedługo mogą one uruchomić kaskadę zdarzeń gwałtownie pogarszających sytuację klimatyczną na Ziemi. W ślad za tym opracowaniem ukazała się kolejna analiza przewidująca, że zmiany klimatu mogą z kolei spowodować załamanie się biosfery i katastrofalną utratę różnorodności biologicznej. Obawiamy się o przyszłość, spekulujemy, ile zostało nam jeszcze czasu, a może przekroczyliśmy już punkt bez odwrotu.

Przez prawie 800 lat na suchej i gorącej Saharze funkcjonowało rozwinięte imperium Garamantów. Było to możliwe, ponieważ Garamantowie nauczyli się wykorzystywać podziemne zasoby wodne, które nagromadziły się jeszcze w okresie, kiedy Sahara była zieloną, przyjazną przestrzenią. Dopiero wyczerpanie tych zasobów oznaczało upadek Garamantów.

Nie ma już na Ziemi miejsc nietkniętych działaniem człowieka. Jeśli ktoś potrzebował jeszcze na to dowodu, dostarczyła go sonda, która na dnie Rowu Mariańskiego znalazła… plastikową torbę.

Australijskie zoo "Taronga Western Plains" ma nowego lokatora – nowonarodzony nosorożec czarny, którego rodzicami są stali mieszkańcy ogrodu zoologicznego – mama Bakhita i tata Kwazaa. Urodzony na przełomie października i listopada (2017), wciąż jeszcze czeka na nadanie mu imienia. Jest już drugim przedstawicielem swojego gatunku urodzonym w tym roku w Tarondze w ramach wdrażanego tam programu hodowlanego