Ze świata nauki

Królewska Szwedzka Akademia Nauk ogłosiła trzech laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za 2022 rok: Alain Aspect, John F. Clauser i Anton Zeilinger „za eksperymenty ze splątanymi fotonami, ustalenie naruszenia nierówności Bella i pionierską informatykę kwantową”.

22 kwietnia 2022 roku największy i najpotężniejszy na świecie akcelerator cząstek elementarnych został ponownie włączony. W grudniu 2018 roku Wielki Zderzacz Hadronów (LHC) znajdujący się w Europejskim Ośrodku Badań Jądrowych CERN pod Genewą w Szwajcarii został wyłączony, aby można było wprowadzić ulepszenia i aktualizacje. Po ponad trzyletniej przerwie LHC jest gotowy do trzeciej rundy badań.

W środę 11 kwietnia 2018 roku o godz. 15.30 w sali sympozjalnej nr III na IV piętrze w budynku Wydziału Nauk Społecznych przy ul. Bankowej 11 odbędzie się kolejny wykład w ramach dziewiętnastej edycji seminarium „Problem granic w filozofii i nauce”.

25 listopada 1915 roku Albert Einstein sformułował ogólną teorię względności (została opublikowana w następnym roku)

Nowo odkryty tetrakwark (egzotyczny hadron) zawiera dwa kwarki powabne oraz antykwark górny i dolny. To najdłużej „żyjąca” cząstka materii egzotycznej, jaką kiedykolwiek odkryto.

Zakaz stosowania szkodliwych freonów, odpowiedzialnych za zmniejszania się warstwy ozonowej, przyniósł pożądany skutek. Badacze odnotowali dwudziestoprocentowe zmniejszenie się dziury ozonowej nad Antarktyką w stosunku do stanu w 2005 roku.

15 kwietnia 2015 roku o godz. 15.30 w sali audytoryjnej nr 2 w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Śląskiego (Katowice, ul. Uniwersytecka 4) odbędzie się wykład pt. „Odpowiedź lodowców na zmiany klimatu”, który wygłosi prof. zw. dr hab. Jacek A. Jania z Wydziału Nauk o Ziemi UŚ

W 1992 r. ponad 1700 uczonych, w tym większość żyjących laureatów Nagrody Nobla, podpisało się pod publikacją pod znamiennym tytułem „Naukowcy świata ostrzegają ludzkość”. Po 25 latach naukowcy ponawiają ostrzeżenie. 

W 2019 roku w „Nature” ukazała się analiza grupy światowej sławy klimatologów, oceanografów i biologów, w której autorzy stwierdzają, że 9 z 13 „punktów krytycznych” dla klimatu (climate tipping points) zostało już uaktywnionych. Ich zdaniem oznacza to, że niedługo mogą one uruchomić kaskadę zdarzeń gwałtownie pogarszających sytuację klimatyczną na Ziemi. W ślad za tym opracowaniem ukazała się kolejna analiza przewidująca, że zmiany klimatu mogą z kolei spowodować załamanie się biosfery i katastrofalną utratę różnorodności biologicznej. Obawiamy się o przyszłość, spekulujemy, ile zostało nam jeszcze czasu, a może przekroczyliśmy już punkt bez odwrotu.

Naukowcy, odpowiadając na wyzwania związane ze zmieniającym się klimatem, prowadzą badania, które mają zapobiegać prognozowanym zagrożeniom. Jednym z nich jest narastający problem dostępu do zasobów wodnych. Międzynarodowy zespół ekspertów w dziedzinie hydrogeologii we współpracy z kilkoma instytucjami z krajów Europy Środkowej podjął działania służące opracowaniu systemu ochrony zasobów wodnych poprzez wdrożenie rozwiązań dodatkowego zasilania. Polskim zespołem w ramach projektu DEEPWATER-CE kieruje dr Sławomir Sitek z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego.