Ze świata nauki

Nauka ma kolejną propozycję odpowiedzi na pytanie, jak lód układa się w swoje niezwykłe kształty. Co sprawia, że powierzchnia lodu układa się w postaci niezwykle złożonych i delikatnych struktur? Ten fascynujący mikrokosmos, powstający pod cienką warstwą wody, powstaje ich zdaniem dzięki dynamicznemu współistnieniu trzech stanów skupienia – gazowego, ciekłego i stałego – jednocześnie. Szczególne znaczenie ma cienka warstwa wody utrzymująca się na powierzchni lodu.

Nie każde warzywo zasłużyło sobie na okładkę czasopisma „Science”. Bohaterem czerwcowego numeru jest kalafior romanesco. Naukowcom udało się ustalić, jak powstaje jego niezwykła struktura przypominająca matematyczne fraktale. Okazuje się, że odpowiedzialny za to jest mechanizm genetyczny, w którym zwykle powstają pąki kwiatów. Tym razem jest on nieustannie przerywany i rozpoczynany od nowa – stąd niezwykła mnogość specyficznie ukształtowanych pędów.

Co roku we wrześniu Uniwersytet Śląski otwiera swój kampus w Katowicach dla uczniów i nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych w ramach Uniwersyteckiego Miasteczka Naukowego. To wydarzenie, na które zaproszone są zorganizowane grupy. Na mapie kampusu pojawia się kilka przystanków naukowych, co roku oferujących inne interaktywne wykłady z wybranej dziedziny. Są to: „Osobliwości Świata Fizyki”, „Biorobotyka” oraz „Niesamowita historia ludzkości”. Uczniowie mogą uczestniczyć w kilku wykładach, prowadzonych przez naukowców z Uniwersytetu Śląskiego oraz pracowników innych placówek naukowo-badawczych ze Śląska. W wykładach Uniwersyteckiego Miasteczka Naukowego co roku bierze udział ok. 17 tysięcy uczniów!

Od 26 do 29 czerwca 2023 roku w Szczyrku będzie się odbywało XXIII Spotkanie Ogólnopolskiego Klubu Demonstratorów Fizyki.

23 listopada obchodzony jest Dzień Fibonacciego. Leonardo Piscano Fibonacci żył w latach 1175–1250 n.e. Jego nazwisko tak naprawdę znaczy tyle co „syn Bonacciego”. Urodził się w Pizie we Włoszech. Mieszkając w Bugii, uczył się matematyki u arabskich nauczycieli. Jego wiedzę matematyczną wzbogaciły liczne podróże, które odbywał. 

Naukowcy zajmujący się badaniem lodowców jeszcze do niedawna stanowili środowisko nieliczne i hermetycznie zamknięte w kilku zaledwie ośrodkach na świecie. Obecnie dziedzina ta cieszy się ogromną popularnością, a grono badaczy śledzących zmiany zachodzące w kriosferze znacznie się powiększyło, czego najlepszym dowodem może być Polskie Konsorcjum Polarne.

Dr Łukasz Pawlik z Katedry Klimatologii na Wydziale Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego bada wpływ cyklonów na systemy biogeomorfologiczne i glebowe

Naukowcy szacują, że masa ponad miliona budynków w pięciu dzielnicach Nowego Jorku to około 762 milionów ton. Pod tym ciężarem teren zajmowany przez Nowy Jork osiada średnio o 1-2 milimetry rocznie szybciej niż otaczające go tereny.

Naukowcy zauważyli tworzenie się nowego ryftu (rowu tektonicznego) na terytorium Etiopii, na północy regionu Afar, w miejscu zbiegu płyt tektonicznych: afrykańskiej, arabskiej i somalijskiej. Doszło tam do ogromnego pęknięcia skorupy ziemskiej

Odkąd odkryto, że wielkie wymieranie gatunków miało miejsce już pięć razy w historii Ziemi, naukowcy spierają się, jaka jest jego przyczyna. Rywalizują ze sobą dwie teorie: impaktu, czyli uderzenia w Ziemię obcego ciała i wulkanizmu, czyli czasowej zwiększonej aktywności wulkanicznej. Najsłynniejsze wymieranie pod koniec kredy przemawia za teorią impaktu, jednak teraz naukowcy pokazali, że to jednak wulkanizm towarzyszył wszystkim wymieraniom.