Ze świata nauki

Dzięki nowoczesnej archeologicznej metodzie badania szkliwa zębów udało się odkryć powielany przez lata błąd. Okazało się, że „najbardziej znamienitą osobą Hiszpanii epoki miedzi” (3200-2200 p.n.e.) nie był mężczyzna, lecz kobieta.

W bułgarskiej jaskini Baczo Kiro znaleziono najstarsze w Europie ślady Homo sapiens. Na podstawie analizy znalezionych kamiennych narzędzi, pozostałości upolowanych zwierząt, przetworzonych kości i ozdób ich wiek udało się ustalić na 45 tysięcy lat. Odkrycie z tego czasu oznacza, że nasi przodkowie przybyli do Europy wcześniej, niż dotąd uważano. Badanie kamiennych narzędzi pokazuje, że mieszkańców Baczo Kiro wiele łączyło z ludźmi zamieszkującymi odległe części Azji.

24 czerwca minęło 20 lat od pamiętnego finału Pucharu Świata w rugby, w którym reprezentacja Republiki Południowej Afryki – przez dziesięciolecia znajdująca się na marginesie światowego sportu ze względu na haniebną politykę apartheidu – pokonała po dogrywce 15:12 Nową Zelandię. Trofeum białemu kapitanowi Afrykanerów wręczył Nelson Mandela – pierwszy czarnoskóry prezydent RPA.

W głębinach Wan, największego i najgłębszego jeziora w Turcji, grupa nurków odkryła... zaginiony, legendarny (jak dotąd sądzono) zamek. Wiele wskazuje na to, że podwodna twierdza ma około 3 tysięcy lat.

Hiszpańscy archeolodzy znaleźli miejsce jednego z najhojniejszych pochówków w Europie epoki brązu – grób kobiety noszącej srebrny diadem, pochowanej wraz z nieco starszym od niej mężczyzną w miejscu, które mogło być pierwszym zachodnioeuropejskim pałacem. Bogatsze wyposażenie kobiety, a szczególnie diadem będący symbolem władzy, może świadczyć o tym, że to ona odgrywała dominującą rolę w społeczności El Argar prawie 4 tysiące lat temu. 

Przez długi czas książki były najważniejszym przekaźnikiem kultury i wiedzy, która tworzyła i rozwijała naszą cywilizację. Jednak czy dzisiaj książki nadal mają takie znaczenie? Czy warto o nie walczyć? Przedstawiamy kilka argumentów dla tych, którzy chcą kłócić się o książki.

19 maja 2016 roku w Katowicach odbędzie się III ogólnopolska konferencja językoznawcza z cyklu Język – historia i współczesność, nt. Społeczność w języku ‒ język w społeczności

29 maja 2023 roku o godz. 14.00 na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Śląskiego (ul. Uniwersytecka 4, Katowice) odbędzie się spotkanie z prof. dr. hab. Andrzejem Niwińskim – egiptologiem z Uniwersytetu Warszawskiego.

Myśląc o średniowieczu, zwykliśmy przywoływać czarno-szare barwy odzwierciedlające ponure czasy naznaczone wojnami, przesądami, zarazami i głodem, które zyskały miano „wieków ciemnych”. Jak mylna i jednostronna jest ta charakterystyka, udowadnia w swoich badaniach dr hab. Bożena Czwojdrak, adiunkt w Instytucie Historii na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego

Portal naukowy „Przystanek Nauka" został wyróżniony w XI edycji ogólnopolskiego konkursu „Popularyzator Nauki 2015" w kategorii nauka w internecie. Wręczenie nagród odbyło się 17 grudnia 2015 roku podczas uroczystej gali w siedzibie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w Warszawie.

Od 22 do 23 października 2015 r. w Centrum Informacji Naukowej i Bibliotece Akademickiej w Katowicach odbywać się będą IV Dni Jungowskie.

Czym jest prokrastynacja tłumaczy mgr Magdalena Bolek z Zakładu Psychologii Klinicznej i Sądowej Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego.

Funkcjonowanie w warunkach stresu pandemicznego może powodować rozwój syndromu wypalenia. Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego zbadali zjawisko wypalenia związanego z pandemią w Polsce.

Badania przeprowadzone przez biologów ewolucyjnych i psychologów z Uniwersytetu Harvarda pokazują bardzo wyraźne powiązanie indywidualizmu w kulturze z odejściem od małżeństw między spokrewnionymi i spowinowaconymi ze sobą osobami. Zdaniem badaczy, kluczowe znaczenie dla dzisiejszego zachodniego schematu kulturowego miało wprowadzenie przez Kościół katolicki radykalnego zakazu małżeństw kazirodczych.

Autostygmatyzacja rodzin mających dzieci ze spektrum autyzmu jest wąskim i rzadkim obszarem podejmowanym przez psychologów lub pedagogów.

Człowiek, który staje wobec ekstremalnych doświadczeń, reaguje w sposób, którego nie możemy przewidzieć, oglądając filmy katastroficzne i wyobrażając sobie, co zrobilibyśmy na miejscu himalaistów walczących o życie. Dlatego tak przydatne okazują się badania w zaresie psychologii sytuacji ekstremalnych. Korzystają z nich himalaiści i polarnicy, ale także osoby rekrutujące do pracy w skrajnych warunkach środowiskowych.

Z badań prowadzonych wśród kobiet w ciąży wynika, że ponad 80% doświadcza lęku porodowego o różnym nasileniu. Wiele z nich ze względu na zmiany społeczne musi w osamotnieniu zmierzyć się ze swoją nową rolą. Tymczasem analizy pokazują również, że wyobrażenia na temat macierzyństwa są często nierealistycznie optymistyczne. Z obserwacji naukowców wynika, że Polki oczekują ciąży radosnej, szczęśliwej, pełnej dobrych emocji. Czasami jednak czas oczekiwania na dziecko, porodu i pierwszych miesięcy jego życia jest szczególnie wymagający i trudny. Można się do niego przygotować. Jak? To jedno z ważniejszych pytań, na które odpowiada dr Michalina Ilska, psycholog z Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Dr Maciej Bożek z Zakładu Psychologii Klinicznej i Sądowej na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach zajmuje się psychologią kłamstwa.

Instytut Gallupa opublikował kolejny raport z serii „Gallup Global Emotions”, czyli wielkie, doroczne badanie światowej szczęśliwości. 151 tysięcy dorosłych osób z ponad 140 krajów odpowiadało na pytania o swoje pozytywne i negatywne doświadczenia. Pominięto w tym badaniu bogactwo i sławę, a skoncentrowano się na odczuciach zwykłego dnia. Wynik: świat się nie kończy, ale emocje rosną. Wciąż jednak więcej się uśmiechamy niż płaczemy.

Czym jest prokrastynacja tłumaczy mgr Magdalena Bolek z Zakładu Psychologii Klinicznej i Sądowej Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego.