Ze świata nauki

Wszyscy wiedzą, czym jest amerykańskie Muzeum Historii Naturalnej w Nowym Jorku. Wszyscy znają tyranozaura, który wita zwiedzających, a od czasu do czasu ożywa w hollywoodzkich produkcjach. Na świecie jest jednak o wiele więcej fascynujących miejsc, w których zebrano naukowe doświadczenia i eksponaty. Oto pięć z nich, rozsianych po świecie i bardzo różnych.

Archeolodzy związani z Wydziałem Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego przeprowadzili wykopaliska w Bytomiu - ich rezultat okazał się niezwykły!

W dzisiejszym języku (nie tylko polskim) słowo 'jubileusz' najczęściej oznacza okrągłą rocznicę – na przykład 25-lecia małżeństwa, 50-lecia istnienia instytucji czy 10-lecia pracy zawodowej. Gdy mówimy o obchodzeniu jubileuszu, mamy na myśli radosną uroczystość połączoną ze składaniem gratulacji. W czasach starożytnego Bliskiego Wschodu i Biblii hebrajskiej miało jednak zupełne inne znaczenie. Jubileusz nie miał nic wspólnego z celebracją wspomnień, a bardziej z prawem dotyczącym funkcjonowania dawnej społeczności Izraelitów. 

W jaskini Blombos w Afryce Południowej znaleziono fragment nastarszego znanego nam rysunku. Krzyżujące się linie, narysowane przy pomocy ochry na niewielkim kamieniu, pozostawił po sobie nieznany artysta sprzed 73 tysięcy lat. Chociaż nie wiemy, co miały znaczy te równo postawione kreski, to są dla nas bardzo waznymi znakiem tego, że malarstwo naścienne rozwinęło się dużo wcześniej i w zupełnie innym miejscu, niż dotąd sądziliśmy.

Chłodzenie to całkiem nowe zjawisko, a to oznacza, że przez minione tysiąclecia ludzie musieli znajdywać sprytne sposoby na przechowywanie żywności. Praktyki te miały na celu spowolnienie rozwoju mikroorganizmów, które mogą powodować choroby lub prowadzić do gnicia żywności.

W wybitnych umysłach twórców i konstruktorów rodziły się pomysły, które zdrożone i zastosowane okazały się być kamieniem milowym dla historii i biegu dziejów. Jedną z takich osób jest Ludwik Zamenhof, twórca języka esperanto.

21 i 22 września 2015 roku na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego odbywał się Śląski Kongres Oświaty. Wykład inauguracyjny pt. „Księgi Prospera. Edukacja i nasze bycie razem” wygłosił prof. zw. dr hab. Tadeusz Sławek.

25 i 26 września 2017 roku w Centrum Informacji Naukowej i Bibliotece Akademickiej (Katowice, ul. Bankowa 11a) odbywać się będzie interdyscyplinarna konferencja naukowa z cyklu „Człowiek – Inny/Obcy Byt” zatytułowana „Zootanatos”.

W 2018 roku astronomowie ogłosili, że dostrzegli planetę dokładnie tam, gdzie zaplanowali ją autorzy serialu „Star Trek”. I to nie byle jaka planeta, ale rodzinna planeta Spocka, jednego z głównym bohaterów serialu. Niestety, dzięki sprawniejszym niż wówczas technologiom okazało się, że to, co uznano za planetę, to tylko anomalia samej gwiazdy 40 Eridani A.

Od 12 do 23 września 2016 roku na Uniwersytecie Śląskim odbywać się będą "Spotkania z Nauką", kolejna edycja dorocznych spotkań mających na celu popularyzację nauk przyrodniczych wśród młodzieży szkolnej.

Od 12 do 16 marca 2018 roku w Centrum Informacji Naukowej i Bibliotece Akademickiej w Katowicach będzie można posłuchać wykładów zorganizowanych w ramach Światowego Tygodnia Mózgu, w którego obchody Uniwersytet Śląski włącza się już po raz dziewiąty.

Autostygmatyzacja rodzin mających dzieci ze spektrum autyzmu jest wąskim i rzadkim obszarem podejmowanym przez psychologów lub pedagogów.

Niektóre nasze codzienne decyzje dotyczą nie tylko nas samych, ale również innych ludzi. Tym, co pomaga nam w podejmowaniu takich decyzji, są moduły umysłowe nazywane fundamentami moralnymi, takie jak troska, sprawiedliwość, lojalność, autorytet i czystość. Czasami jednak ludzie stają przed dylematami moralnymi, w których muszą wybierać między fundamentami.

Badania przeprowadzone przez biologów ewolucyjnych i psychologów z Uniwersytetu Harvarda pokazują bardzo wyraźne powiązanie indywidualizmu w kulturze z odejściem od małżeństw między spokrewnionymi i spowinowaconymi ze sobą osobami. Zdaniem badaczy, kluczowe znaczenie dla dzisiejszego zachodniego schematu kulturowego miało wprowadzenie przez Kościół katolicki radykalnego zakazu małżeństw kazirodczych.

Człowiek, który staje wobec ekstremalnych doświadczeń, reaguje w sposób, którego nie możemy przewidzieć, oglądając filmy katastroficzne i wyobrażając sobie, co zrobilibyśmy na miejscu himalaistów walczących o życie. Dlatego tak przydatne okazują się badania w zaresie psychologii sytuacji ekstremalnych. Korzystają z nich himalaiści i polarnicy, ale także osoby rekrutujące do pracy w skrajnych warunkach środowiskowych.

Człowiek, który staje wobec ekstremalnych doświadczeń, reaguje w sposób, którego nie możemy przewidzieć, oglądając filmy katastroficzne i wyobrażając sobie, co zrobilibyśmy na miejscu himalaistów walczących o życie. Dlatego tak przydatne okazują się badania w zaresie psychologii sytuacji ekstremalnych. Korzystają z nich himalaiści i polarnicy, ale także osoby rekrutujące do pracy w skrajnych warunkach środowiskowych.

Dość powszechnym rozwiązaniem technologicznym stosowanym już od dłuższego czasu w przemyśle są roboty współpracujące (coboty), które towarzyszą człowiekowi. Traktowane są jako współpracownicy, a nie narzędzia umożliwiające wykonywanie obowiązków.

Naukowcy zbadali indywidualną zdolność powracania do równowagi, otwartości na doświadczenie oraz radzenia sobie z przeciwnościami.

7 i 8 października 2015 roku w Katowicach będzie trwać I Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Teraźniejszość i przyszłość psychometrii” organizowana przez Instytut Psychologii Uniwersytetu Śląskiego oraz Centrum Informacji Naukowej i Bibliotekę Akademicką.

22 listopada 2018 roku w Centrum Informacji Naukowej i Bibliotekece Akademickiej w Katowicach odbędzie się III Ogólnopolska Konferencja Młodych Naukowców „Psychoróżności”.