Aktualności

1 marca 2019 roku o godz. 10.00 w sali Rady Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (ul. Bankowa 9, I piętro) odbędzie się seminarium pt. „W stronę natury, czyli jak poprawić jakość życia w mieście?”

By Neq00 - Lavoro personale realizzato da me., Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3531949

Opowiadanie historii powstania teorii ewolucji zawsze zahacza o wyprawę na HMS Beagle, jako doświadczeniu, które miało ukształtować młodego Karola Darwina. Co jednak w ogóle Darwin robił na tym statku wojennym Jego Królewskiej Mości?

Zdjęcie A – diament syntetyczny, wytworzony metodą HPHT. Zdjęcie B – diament naturalny. Foto: Włodzimierz Łapot

Dr Włodzimierz Łapot z Katedry Geochemii, Mineralogii i Petrografii UŚ. Foto: Eligiusz Szełęg

Gemmologia – nauka o kamieniach szlachetnych i ozdobnych stosowanych w jubilerstwie i zdobnictwie – jest dyscypliną stosunkowo młodą. Jej początki sięgają końca XIX wieku, opisy kamieni szlachetnych odnaleźć można jednak już w Biblii i Odysei. Posiadanie diamentów, rubinów czy szmaragdów od starożytności było synonimem bogactwa. Diament Cullinan zdobi brytyjskie berło królewskie, Orłow umieszczony został w berle carów rosyjskich, najpiękniejsze okazy można podziwiać w muzeach.

Co to znaczy być człowiekiem? Kiedy i w jaki sposób człowiek odróżniał się od pozostałych zwierząt? Paleontologiczne i archeologiczne próby odpowiedzi na to pytanie najczęściej obracają się wokół tych samych spraw: badaniu pierwszych śladów sztuki, języka albo zdolności technicznych. Ostatnio jednak badacze coraz częściej sugerują, że warto by było zwrócić większą uwagę na środowiskową wyjątkowość historii gatunku Homo sapiens.

Czy słyszeliście kiedyś o eksperymencie Stanleya Millera dotyczącym powstania życia na Ziemi? Eksperyment został przeprowadzony na Uniwersytecie w Chicago w 1953 roku i polegał na stworzeniu symulacji hipotetycznych warunków środowiska wczesnej Ziemi (ponad 4 mld lat temu) i testowaniu możliwości zaistnienia takich ewolucji chemicznych, które mogłyby doprowadzić do powstania życia. 

Wierzchołek pędu z liśćmi. Foto: Agata Burian

Ułożenie liści na wierzchołku pędu. Foto: Agata Burian

Wzór nerwów na liściu. Foto: Agata Burian

Członkowie zespołu. Foto: Małgorzata Kłoskowicz

Zapewne każdy z nas, przyglądając się różnym liściom, dostrzegł na nich ciekawe wzory nerwów. Ich ułożenie jest powtarzalne, a przez to przewidywalne i charakterystyczne dla każdego gatunku roślin, podobnie jak układ samych liści na łodydze. Dr hab. Agata Burian z Katedry Biofizyki i Morfogenezy Roślin Uniwersytetu Śląskiego w ramach projektu dofinansowanego przez Narodowe Centrum Nauki postanowiła zbadać, w jaki sposób wytwarzane są takie właśnie wzory i co determinuje ich powstawanie.

Dzięki danym, których dostarczyła sonda kosmiczna Cassini, naukowcy mogli wreszcie odpowiedzieć na jedną z najdłużej nierozwiązanych zagadek naszego Układu Słonecznego – jak długo trwa doba na Saturnie. Oto odpowiedź: 10 godzin, 33 minuty i 38 sekund.

W internecie często napotykamy na różnego typu przewodniki, które pozwalają nam uczynić nasze życie łatwiejszym, ciekawszym albo bardziej wyróżniającym się. Taką propozycję, dla kogoś, kto chciałbym zasłynąć jako szalony naukowiec wszech czasów, przygotował portal Space.com. Oto krótka instrukcja: jak zniszczyć naszą planetę – w trzech prostych krokach.

Ludzki nos potrafi rozróżnić bilion różnych zapachów. Ta niezwykła sprawność możliwa jest dzięki 10 milionom komórek nerwowych znajdujących się w nosie i ponad 400 genom powiązanych z powonieniem. Naukowcy z Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku opublikowali właśnie w „Nature” wyniki badań, które pokazują, w jaki sposób neurony i geny pracują na ten efekt.