Aktualności

O tym, że znajomość języków obcych w XXI wieku jest koniecznością, nikogo przekonywać już nie trzeba. Otwarte granice, nasze członkostwo w Unii Europejskiej, korzystanie z najnowszych osiągnięć technologicznych i możliwość komunikowania się z całym światem w naturalny sposób wymuszają podniesienie kompetencji lingwistycznych.

Porównanie czaszki z Jebel Irhoud (z lewej) i współczesnego człowieka (z prawej). Credit: NHM London

Badacze z Instytutu Maxa Plancka ogłosili, że szczątki znalezione w Maroku, datowane na 315 tysięcy lat, cofają początki naszego gatunku o 100 tysięcy lat. Mogą też obalić teorię, że Homo sapiens wyewoluował wyłącznie w Afryce Wschodniej. Nowa teoria mówi o szeregu niezależnych ewolucji, które zachodziły w różnych miejscach kontynentu afrykańskiego i razem ustanowiły to, czym dziś jesteśmy.

Od starożytnych miast, takich jak Petra czy Jerycho, po historyczne świątynie – tysiące stanowisk archeologicznych na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej jest poważnie zagrożonych, jak informują twórcy nowej publicznej internetowej bazy danych. Konflikty zbrojne, ale także grabieże, budownictwo, rolnictwo i naturalna erozja – to wszystko sprawia, że w kolebce cywilizacji wiele bezcennych pomników i śladów przeszłości może wkrótce zniknąć.

Strona Atlasu. Foto: Agnieszka Pieńczak

Kilkadziesiąt metrów bieżących materiałów ważących łącznie ponad osiemset kilogramów, w tym kolekcja map z komentarzami, ponad 12 tys. fotografii wykonanych w kilkuset miejscowościach, oryginalne zielniki i wreszcie ponad 400 teczek zawierających dodatkowe kwestionariusze ankiet – to unikatowy w skali europejskiej zbiór tworzący Polski Atlas Etnograficzny.

Pracownia badawcza Zakładu Chemii Organicznej UŚ w Centrum Nauk Stosowanych w Chorzowie. Fot. dr hab. Robert Musioł

Studentka przeprowadza syntezę związków organicznych. Fot. dr hab. Robert Musioł

Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego i Politechniki Śląskiej opracowali nowe związki organiczne z grupy kwasów chinolinowych, które znajdą zastosowanie w wytwarzaniu leków przeciwnowotworowych. Decyzją Urzędu Patentowego RP wynalazek oraz sposób jego otrzymywania zostały objęte ochroną patentową.

Fot. 1 (autor: dr Krzysztof Ćwikiel)

Wykres 1. Wykres przenikalności elektrycznej ε potwierdzający zgodność właściwości ferroelektrycznych otrzymanych monokryształów TGS o pokroju płytkowym (autor: dr Krzysztof Ćwikiel)

Przedmiotem wynalazku, który został objęty ochroną patentową, jest sposób otrzymywania piro- i piezoelektrycznych monokryształów z rodziny trójglicynowych (np.TGS, DTGS) o pokroju płytkowym zachowujących właściwości ferroelektryczne. Materiały te mogą w szczególności znaleźć zastosowanie do budowy detektorów podczerwieni, detektorów piroelektrycznych czy przetworników piezoelektrycznych.

Diagram rekonstruujący stratyfikację jeziora w kraterze Gale. IMAGE CREDIT: NASA/JPL-CALTECH/STONY BROOK UNIVERSITY.

Wyschnięte jeziora na Marsie miały strefy, w których życie mogło się swobodnie rozwijać. Badania skał mułowych marsjańskiego krateru Gale dowodzą, że jezioro, które kiedyś wypełniało krater, było podzielone na dwie, bardzo wyraźne warstwy: jedną bliżej powierzchni i krawędzi jeziora, i drugą, znajdującą się głębiej. Obie miały wszystko, czego drobnoustroje potrzebują do przetrwania.

Dzięki najnowszym badaniom wiemy, że nauka czytania u osób dorosłych prowadzi do poważnych zmian w głębokich strukturach mózgu. Odkrycie może zmienić pogląd nauki na zakres plastyczności mózgu osób dorosłych.

O trzeciej już, bezpośredniej detekcji fal grawitacyjnych donosi konsorcjum badawcze skupione wokół eksperymentu Advanced LIGO, w którym uczestniczą także naukowcy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych. Zarejestrowane fale powstały w wyniku zlewania się dwóch czarnych dziur i połączenia się ich w jedną większą wirującą czarną dziurę. Nowo powstała czarna dziura jest oddalona od Ziemi o około 3 miliardy lat świetlnych i ma masę 49 razy większą od masy Słońca.

Krótka historia tego, jak nauka zajmowała się baśniami.