Aktualności

Prof. zw. dr hab. Wiesław Kaczanowicz z Instytutu Historii Uniwersytetu Śląskiego Fot. Sekcja Prasowa UŚ

Cztery monety rzymskie, na awersach których można zobaczyć różne modne w danym okresie fryzury. Foto: Sekcja prasowa UŚ

Kształty nosów cesarzy, starannie upięte fryzury ich żon, tajemniczo wyglądające napisy i znaki, mityczne postaci oraz dziwne przedmioty czy sceny walki – to tylko kilka przykładów bogactwa ikonograficznego starożytnych monet. Nawet najdrobniejszy szczegół może mieć znaczenie dla ich interpretacji. O tym, jak „czytać” aureusy, kwinary czy asy rzymskie opowiada prof. zw. dr hab. Wiesław Kaczanowicz, kierownik Zakładu Historii Starożytnej Uniwersytetu Śląskiego.

Nanotechnologia jest coraz intensywniej rozwijającą się dziedziną nauki, zastępującą konwencjonalne rozwiązania. Zastosowanie nanocząstek jako środków przeciwdrobnoustrojowych to jedna z jej możliwości. Niekontrolowane uwalnianie nanocząstek do środowiska w wyniku masowego stosowania ich w celach konsumenckich i przemysłowych staje się coraz poważniejszym zagrożeniem dla funkcjonowania wielu ekosystemów, w tym szczególnie mikrobiomu gleby.

W jaskini Blombos w Afryce Południowej znaleziono fragment nastarszego znanego nam rysunku. Krzyżujące się linie, narysowane przy pomocy ochry na niewielkim kamieniu, pozostawił po sobie nieznany artysta sprzed 73 tysięcy lat. Chociaż nie wiemy, co miały znaczy te równo postawione kreski, to są dla nas bardzo waznymi znakiem tego, że malarstwo naścienne rozwinęło się dużo wcześniej i w zupełnie innym miejscu, niż dotąd sądziliśmy.

W poszukiwaniu nowych sposobów wykorzystania energii słonecznej nauka poszła o kolejny krok do przodu. Na Uniwersytecie w Cambridge udoskonalono sposób dzielenia wody na wodór i tlen, wykorzystując enzymy produkowane przez algi i włączając w to najnowszą technologię chemiczną, naśladującą fotosyntezę.

Dr Grzegorz Sapota z Zakładu Komputerowych Systemów Biomedycznych UŚ prezentuje prototyp włącznika dotykowego Fot. Sekcja Prasowa UŚ

Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego zaprojektowali nowoczesny włącznik dotykowy, który służyć będzie do obsługi wielu urządzeń elektrycznych w budynkach inteligentnych. Dzięki czterem niewielkim panelom użytkownicy otworzą lub zamkną bramę czy drzwi, włączą, wyłączą lub zmienią natężenie oświetlenia, ustawią temperaturę w pomieszczeniu, opuszczą lub podniosą rolety elektryczne, a nawet obsłużą ekran z rzutnikiem. Urządzenie zostało objęte ochroną wzoru użytkowego.

Wejście do Jaskini Denisowej. By Демин Алексей Барнаул [CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], from Wikimedia Commons

Antropolodzy z Instytutu Maxa Plancka odnaleźli w Denisowej Jaskini na Syberii szczątki 13-letniej dziewczyny sprzed 50 tysięcy lat. Jak się okazało, jej matka była neandertalczykiem, a ojciec denisowianinem. Od dawna wiedzieliśmy, że różne gatunki praczłowieka krzyżowały się ze sobą, ale to pierwszy bezpośredni dowód takiego krzyżowania.

Od 19 do 21 września 2018 roku w Centrum Informacji Naukowej i Bibliotece Akademickiej w Katowicach odbywać się będzie, zorganizowana przez Instytut Nauk o Literaturze Polskiej im. Ireneusza Opackiego Wydziału Filologicznego UŚ, ogólnopolska konferencja naukową pt. „Biopolityka męskości”.

Od 28 do 30 września 2018 roku na Wydziale Nauk o ZiemiUniwersytetu Śląskiego (Sosnowiec, ul. Będzińska 60) odbywać się będzie Regionalny Zjazd Geografów, którego hasłem przewodnim będzie „Geografia wobec wyzwań regionalnych i globalnych”.

Gromadzenie danych botanicznych podczas badań terenowych w ramach projektu HabitARS. Fot. Archiwum B. Tokarskiej-Guzik

Prof. dr hab. Barbara Tokarska-Guzik. Fot. Archiwum B. Tokarskiej-Guzik

Zespół naukowców w ramach projektu HabitARS testował narzędzie służące do inwentaryzacji nieleśnych siedlisk przyrodniczych Natura 2000 oraz umożliwiające prowadzenie monitoringu zagrożeń, które mogą mieć wpływ na funkcjonowanie i zachowanie tych siedlisk. Efektem prac docelowo miałyby być m.in. mapy roślinności pokazujące zasięg terytorialny określonego siedliska przyrodniczego oraz zasięgi wybranych gatunków.

Od 14 do 16 września 2018 roku w Starachowicach odbędzie się European Rover Challenge, największa na świecie impreza robotyczno-kosmiczna. 400 zawodników z całego świata weźmie udział w rywalizacji robotów marsjańskich. Ich zmaganiom, które odbędą się na tle wielkiego pieca hutniczego z końca XIX wieku przyglądać się będzie m.in. słynny brytyjski astronauta.