Aktualności

Dr Magdalena Opała-Owczarek z Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Fot. Piotr Owczarek

Dendrochronologia to stosunkowo młoda metoda naukowa z początku XX wieku polegająca na interpretacji wzoru rocznych przyrostów drzew. O zastosowaniu jej w badaniach nad klimatem i o swoich doświadczeniach naukowych opowiadam paleoklimatolog dr Magdalena Opała-Owczarek, która przekonuje, że zapisane w słojach drzew i krzewów opowieści mogą na przykład dać odpowiedź na pytanie, jak współczesne zmiany klimatyczne wpływają na roślinność Arktyki.

Z najnowszych doniesień NASA wynika, że od pewnego czasu wokół Ziemi krąży coś więcej, niż tylko nasz stary dobry towarzysz, Księżyc. Planetoida 2016 HO3 podlega co prawda grawitacji słonecznej, ale orbituje także wokół Ziemi, w zmiennej odległości od 38 do 100 odległości księżycowych. Choć zauważyliśmy to niedawno, to trwa to już prawie sto lat i potrwa jeszcze kilkaset.

Rodzina orbitalna Jowisza właśnie się powiększyła – naukowcy ogłosili właśnie odkrycie 12 nowych miniaturowych księżyców krążących wokół gazowego giganta. 

Będziemy musieli przemyśleć raz jeszcze, czym są klasyczne barwy. Kolor różowy ma co najmniej 1,1 miliarda lat i żaden inny kolor, wedle obecnego stanu nauki, nie może pochwalić się tak długą historią. Ślady bakterii wytwarzających jasny róż odkryto w Mauretanii.

Komputery oparte na technologii SpiNNaker, naśladujące działanie sieci neuronowej ludzkiego mózgu, dają rezultaty zbliżone do najlepszych symulacji przeprowadzanych przez superkomputery, pomimo znacznie mniejszych nakładów finansowych i energetycznych. W testach skuteczności, szybkości i zużycia energii uzyskuje wyniki, które pokazują, że SpiNNaker może być odpowiedzią na ograniczenia i kosztowność konwencjonalnych superkomputerów w badaniu działania ludzkiego mózgu.

Tomasz Lem. Fot. Copyright by Anna Lem

Stanisław Lem z synem Tomaszem (1977 rok). Fot. Copyright by Tomasz Lem

Dalia Żmuda-Trzebiatowska, Machina robotów, Polska

Rozmowa z Tomaszem Lemem, synem Stanisława Lema, polskiego pisarza science fiction, filozofa i futurologa, autora takich książek, jak "Solaris", "Cyberiada", "Dzienniki gwiazdowe", "Bajki robotów", "Opowieści o pilocie Pirxie", "Kongres futurologiczny," "Wizja lokalna" i wielu innych

W starożytnych ruinach na Gibraltarze odkryto szczątki dwóch gatunków wieloryba, co dowodzi, że w antycznych czasach pływały w Morzu Śródziemnym. Wyginęły w tym regionie, ponieważ polowali na nie już starożytni Rzymianie. Zdaniem naukowców to zaskakujące, że w tak dobrze przebadanej przestrzeni pominięto wyjątkowo ważne, duże gatunki, które z Atlantyku wpływały na Morze Śródziemne by tam wychować swoje młode.

27 lipca 2018 roku będziemy mieli okazję podziwiać pierwsze od trzech lat całkowicie zaćmienie Księżyca widoczne na obszarze Polski.

Dr Jacek Szczygieł z Katedry Geologii Podstawowej na Wydziale Nauk o Ziemi UŚ. Fot. Mateusz Golicz

Około 7% ogólnej powierzchni lądów pokrywają skały osadowe, które pod wpływem działania wód powierzchniowych i podziemnych ulegają rozpuszczaniu, czyli krasowieniu. Najczęściej poddają się temu wapienie, dolomity, margle, gips, anhydryt, halit. Skutkiem krasowienia są m.in. jaskinie, których naturalna rzeźba zachwyca fantastycznymi formami. Wiszące stalaktyty, wznoszące się u podłoża stalagmity czy kolumnowe stalagnaty tworzą krajobraz niemal baśniowy. 

Wody przybrzeżne Bałtyku zubożały w tlen do poziomu nie spotykanego od co najmniej 1500 lat. Główną przyczyną takiego stanu rzeczy jest ludzka aktywność, a w szczególności wydostające się do wody związki pochodzące z rolnictwa i hodowli oraz ścieki miejskie i przemysłowe. Sytuacja stale pogarsza się od przeszło stu lat. Choć w XXI wieku kraje nadbałtyckie zaczęły zwracać większą uwagę na to, co dostaje się od Morza Bałtyckiego, to sytuacja wciąż jest dramatyczna.