Aktualności

Galileo Galilei, zwany Galileuszem, urodził się 15 lutego 1564 roku w Pizie. Historia zapamiętała go jako jednego z ojców nowoczesnej nauki. Powodem tego mogły być zarówno jego osiągnięcia naukowe jak i to, w jaki sposób pracował nad upowszechnieniem nowożytnej wiedzy, z teorią kopernikańską na czele. Galileusz był astronomem, matematykiem i fizykiem, działał także jako pisarz i filozof.

Tablica Mendelejewa z 1871 roku. Źródło: Wikipedia

Dmitrij Iwanowicz Mendelejew, odkrywca prawa okresowości pierwiastków chemicznych i autor tablicy Mendelejewa urodził się 8 lutego 1834 roku w Tobolsku (Rosja). Chociaż dziś jego nazwisko każdemu, kto skończył 5 lat podstawówki kojarzy się tylko z jednym, to w swoim czasie był dobrze rozpoznawalną osobowością naukową i miał spory wpływ na zmiany w zakresie dwóch cieczy najlepiej kojarzonych z Rosją. A przy okazji był autorem kilku skandali obyczajowych.

Credit: Ilenne Del Valle/Rice University

W toku ewolucji rośliny nauczyły się wykorzystywać bakterie do wydobywania z gleby wartości odżywczych. Rośliny rozpoznają środowisko i jeżeli uznają to za potrzebne – wydzielają floawonidy, które zachęcają bakterie do przetwarzania węgla i azotu. Na zainfekowanych korzeniach rosną azotowe guzki, które stają się dla roślin pokarmem.

Stosunkowo niedawno – 800 tysięcy lat temu – wydarzyła się potężna kolizja kosmiczna. Meteoryt, który uderzył wówczas w powierzchnię Ziemi miał około półtora kilometra szerokości, a odłamki i ślady tego zderzenia miały zasięg około 10 procent powierzchni planety, obejmując trzy kontynenty. Dotąd jednak bezskutecznie szukano krateru po wulkanie – aż do teraz. Zdaniem badaczy, jest on ukryty pod polem wulkanicznym w południowowschodnim Laosie.

Dr Sławomir Sitek, lider polskiego zespołu w ramach projektu DEEPWATER-CE | fot. Małgorzata Kłoskowicz

Pilotażowy obszar badań: infiltracyjne ujęcie wody Świerczków w Tarnowie | fot. Sławomir Sitek

Naukowcy, odpowiadając na wyzwania związane ze zmieniającym się klimatem, prowadzą badania, które mają zapobiegać prognozowanym zagrożeniom. Jednym z nich jest narastający problem dostępu do zasobów wodnych. Międzynarodowy zespół ekspertów w dziedzinie hydrogeologii we współpracy z kilkoma instytucjami z krajów Europy Środkowej podjął działania służące opracowaniu systemu ochrony zasobów wodnych poprzez wdrożenie rozwiązań dodatkowego zasilania. Polskim zespołem w ramach projektu DEEPWATER-CE kieruje dr Sławomir Sitek z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego.

Rozpoczynający się rok 2020 będzie bez wątpienia niezwykłym rokiem dla ludzi lubiących patrzeć w gwiazdy. Oto kalendarz najważniejszych wydarzeń tego roku związanych z astronomią i wielkimi planami podboju Kosmosu.

Rok 2020 ma być niezwykłym rokiem dla nauki. Redaktorzy tygodnika „Nature” wybrali najważniejsze wydarzania i działania, które ich zdaniem warto obserwować w nadchodzącym roku. Trzy najważniejsze ich zdaniem tematy to: inwazja na Marsa, wyzwania i dyskusje klimatyczne i hybrydy ludzko-zwierzęce. Wiele zdarzy się też w innych badaniach kosmicznych, fizyce cząstek elementarnych i innych przedsiędwzięciach z zakresu medycyny, genetyki i materiałoznawstwa.

Naukowcy z Lancaster University schłodzili klocki LEGO do najniższej możliwej temperatury, żeby sprawdzić, czy materiał, z którego są uformowane, wytrzyma takie warunki. W rezultacie odkryli, że klocki LEGO nie tylko są odporne na ekstremalnie niskie temperatury, ale także okazały się bardzo dobrym izolatorem ciepła w temperaturze bliskiej zeru absolutnemu.

Dr Franco Magurno z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego. Fot. Agnieszka Sikora

Rhizoglomus silesianum. Fot. Franco Magurno

Hałdy, nieodłączny element krajobrazu Górnego Śląska, postrzegane są głównie w kategoriach zagrożenia, mogą bowiem powodować zanieczyszczenie wód powierzchniowych i głębinowych, a nawet powietrza. Dla naukowców są jednak potężnym polem badawczym, swoistym laboratorium, w którym poszukują przyczyn przemian szaty roślinnej pod wpływem antropopresji, są także źródłem wskazówek dotyczących wspomagania procesu rewitalizacji obszarów poprzemysłowych.

Regularna i odpowiednia aktywność fizyczna, w tym wystarczająca ilość odpoczynku, znacząco zmniejsza zagrożenie zachorowania na siedem różnych typów nowotworów. Takim wnioskiem zakończyły się obszerne, długoterminowe badania, przeprowadzone na grupie ponad 750 tysięcy osób.