Aktualności

Komórki rakowe rujnują organizm chorej osoby. Ale – o czym nie każdy wie – walczą także między sobą. Czy fakt ten można wykorzystać w terapii? Sprawdzić postanowili to matematycy z amerykańskiego Cornell University, wykorzystując do tego teorię gier. Wyniki ich badań pokazują, że odpowiednie sterowanie tą rywalizacją być może pozwoli na uzyskanie takiego samego efektu przy mniejszym nakładzie chemioterapii.

Modele matematyczne przedstawione przez kanadyjskich naukowców mogą sporo namieszać w badaniach ewolucyjnych. Zdaniem badaczy podejście filogenetyczne, które z porównania współczesnych gatunków wnioskuje o powstawaniu i wymieraniu ich przodków, jest obarczone wieloma błędami. Paleontologia, która opiera się na śladach kopalnianych, jest ich zdaniem znacznie pewniejszym źródłem wiedzy o przeszłości. Niestety, jest to źródło bardzo ograniczone.

Nowe dane ujawniły, że spektakularne pierścienie Saturna znikną o 200 milionów lat wcześniej niż dotąd szacowano.

Okolice Pszczyny na przełomie XVIII/XIX wieku z zaznaczonymi zbiornikami wodnymi (na podstawie mapy z Geschichtlicher Atlas von Schlesien Blatt III Pless – Friderizianische Siedlungen rechts der Oder bis 1800 von Herbert Schlenger, Wrocław 1833)

Katowicka Rawa nie spełnia niemal żadnych usług ekosystemowych | fot. Radosław Aksamit

Gospodarowanie wodą na obszarze województwa śląskiego związane jest z dwoma najważniejszymi problemami – nadmiarem i niedoborem wody. Miasta na tym terenie charakteryzują się silnym uszczelnieniem powierzchni, co stanowi poważne zagrożenie, gdyż efektem tego uszczelnienia jest utrudniona infiltracja do wód gruntowych, a co za tym idzie szybki ich spływ do wód powierzchniowych. Z tego powodu wzrasta ryzyko powodzi miejskich występujących przy nawalnych opadach deszczu.

22 kwietnia przypada jest Światowy Dzień Ziemi (ang. Earth Day). W 2020 roku obchodzony będzie po raz 50. 

Prof. dr hab. Jerzy Sperka, dyrektor Instytutu Historii Uniwersytetu Śląskiego

Od kilku lat obchodzimy Święto Chrztu Polski (zostało ustanowione w 2019 roku). Jako datę przyjęto 14 kwietnia. Dlaczego ten dzień? Odpowiada prof. dr hab. Jerzy Sperka, dyrektor Instytutu Historii Uniwersytetu Śląskiego.

Zbieranie skamieniałości w Madene el Mrakib, region Maider. Od lewej: dr Michał Jakubowicz (UAM) oraz kierownik wyprawy dr hab. Michał Zatoń, prof. UŚ | fot. Michał Rakociński

Widok na wzgórza obszaru Maider we wschodnim Antyatlasie | fot. Michał Zatoń

Koralowce Rugosa i Tabulata – mieszkańcy dewońskiego morza w Ouihlane | Michał Zatoń

Przed czterystu milionami lat istniały tylko dwie masy kontynentalne. Na północy Laurussia, zwana Eurameryką (współczesna Europa i Ameryka Północna), na południu Gondwana (m.in. dzisiejsza Ameryka Południowa, Afryka, Półwysep Indyjski, Antarktyda). Paleontolodzy od lat eksplorują dewońskie (sprzed 419–359 mln lat) odsłonięcia Laurussii. Badając m.in. epibionty (niewielkie organizmy żyjące na innych organizmach), odtwarzają warunki środowiskowe panujące w dawnych oceanach i morzach. Analizując ich liczebność i zróżnicowanie, można prześledzić na przykład wahania zasolenia, tempo sedymentacji, a nawet produktywność.

Szympansy i inne naczelne są potencjalnym źródłem wirusów. Zajmowanie lasów i przekształcanie ich w tereny rolnicze zwiększa prawdopodobieństwo pojawienia się kolejnych chorób, takich jak COVID-19, które przeniosą się z dzikich zwierząt na człowieka. Potwierdzają to badania przeprowadzone w Ugandzie przez badaczy z Uniwersytetu Stanforda, którzy opracowali modelowe działania ochronne dla gospodarstw graniczących z lasami, w których zamieszkują naczelne.

Wykład dr hab. Małgorzaty Kaniowskiej, prof. UŚ „Sztuka dyrygowania – historia i współczesność” odbył się 18 stycznia 2018 roku i był czwartym z cyklu wykładów mistrzowskich „Artysta – powołanie czy profesja”, który dr hab. Małgorzata Kaniowska przygotowała wraz ze swoimi współpracownikami.