Aktualności

Naukowcy przeanalizowali mapy dna morskiego wykonane podczas niedawno zakończonej misji i zaobserwowali górę wznosząca się z dna Oceanu Indyjskiego między Afryką a Madagaskarem. Góra ma wysokość 800 metrów i średnicę 5 kilometrów. Co ciekawe, nie zaobserwowano jej na wcześniejszych mapach tego rejonu, co oznacza, że podwodna góra wyrosła w ciągu 6 miesięcy.

Wykład dr Magdaleny Szyndler „Folklor muzyczny Beskidów. Karpackie instrumenty ludowe” odbył się 14 grudnia 2017 roku i był pierwszym z cyklu wykładów mistrzowskich „Artysta – powołanie czy profesja”, który dr hab. Małgorzata Kaniowska przygotowała wraz ze swoimi współpracownikami.

Wykopaliska prowadzone w Warstwie 1 w jaskini Baczo Kiro. © Tsenka Tsanova, License: CC-BY-SA 2.0

W bułgarskiej jaskini Baczo Kiro znaleziono najstarsze w Europie ślady Homo sapiens. Na podstawie analizy znalezionych kamiennych narzędzi, pozostałości upolowanych zwierząt, przetworzonych kości i ozdób ich wiek udało się ustalić na 45 tysięcy lat. Odkrycie z tego czasu oznacza, że nasi przodkowie przybyli do Europy wcześniej, niż dotąd uważano. Badanie kamiennych narzędzi pokazuje, że mieszkańców Baczo Kiro wiele łączyło z ludźmi zamieszkującymi odległe części Azji.

Prof. dr hab. Jan Kisiel | fot. archiwum J. Kisiela

Dr hab. Arkadiusz Bubak, prof. UŚ | fot. archiwum A. Bubaka

W kwietniu 2020 roku na łamach prestiżowego czasopisma „Nature” opublikowane zostały dotychczasowe wyniki badań eksperymentu neutrinowego Tokai-to-Kamioka (T2K). Kilkuset fizyków z całego świata prowadziło i analizowało pomiary przybliżające nas do odpowiedzi na pytanie, dlaczego znany nam Wszechświat składa się przede wszystkim z materii. W eksperymencie, wraz z naukowcami z innych polskich instytucji, uczestniczą fizycy z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. O tym niezwykłym doświadczeniu opowiadają prof. dr hab. Jan Kisiel i dr hab. Arkadiusz Bubak, prof. UŚ.

Dr Katarzyna Kasperkiewicz | fot. Michał Łepecki/NCN

Prędzej czy później każdy z nas prawdopodobnie zetknie się z koronawirusem SARS-CoV-2. Ten jednak, aby przetrwać, musi najpierw dostać się do naszych komórek. Wbrew pozorom nie jest to zadanie łatwe. Organizm każdego z nas wyposażony jest bowiem w szereg naturalnych narzędzi pozwalających skutecznie bronić się przed tym i wieloma innymi drobnoustrojami. O tym, jak wspaniale zaopatrzony jest arsenał, którym dysponuje nasze ciało, opowiada mikrobiolog i immunolog dr Katarzyna Kasperkiewicz z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego.

23 maja 1707 roku urodził się Carl von Linné, Karol Linneusz, oświeceniowy przyrodnik, który stworzył podstawy nowoczesnej klasyfikacji organizmów żywych.

Kosmiczny teleskop Hubble'a | Image credit: NASA

Międzynarodowy Dzień Astronomii to święto ruchome, jak cały nieboskłon. Obchodzone jest na całym świecie w drugiej połowie kwietnia lub w pierwszej połowie maja – w zależności od tego, kiedy przypada pierwsza kwarta Księżyca, ale zawsze w sobotę (w 2022 roku Międzynarodowy Dzień Astronomii przypada 7 maja). To świetna okazja, żeby osoby zainteresowane astronomią – amatorzy i profesjonaliści – mogli podzielić się swoją pasją z szeroką publicznością. Tego dnia... szczególnie ważna jest jednak noc. 

Dwa typy komórek w nosie – komórki kubkowe i komórki rzęskowe – zostały zidentyfikowane jako prawdopodobny punkt startowy infekcji koronawirusem SARS-CoV-2. Odkrycie może pozwolić lepiej zrozumieć jak rozprzestrzenia się patogen. Opublikowane badania są częścią wielkiego projektu Human Cell Atlas.

200 lat temu, 27 kwietnia 1820 roku, urodził się Herbert Spencer, angielski filozof i socjolog, jeden z najważniejszych myślicieli połowy XIX wieku. Spencer jeszcze przed Darwinem wprowadził pojęcie ewolucji do powszechnego myślenia i chociaż jego koncepcja ewolucyjna nie przetrwała próby czasu, to utorowała drogę koncepcji darwinizmu w naukach społecznych i przyrodniczych. Swój ślad – i kilka pojęć – zostawił też na polu socjologii i antropologii.