Aktualności

Rok 2021 będzie dalej upływał w cieniu pandemii, a szczepionka na COVID-19 będzie długo tematem nr 1. Ale od nauki oczekujemy dużo więcej. Redaktorzy tygodnika „Nature” wyliczają wydarzenia i zjawiska naukowe, którym warto się przyjrzeć w 2021 roku. Sprawy klimatu, trudne zagadnienia medyczne i genetyczne, a także nasze działania w przestrzeni kosmicznej będą często zaprzątać nam głowę w nadchodzącym roku.

Korzystając z teorii gier, badacze przeanalizowali wpływ negatywnych recenzji na sprzedaż. Badania empiryczne wykazały, że konsumenci są bardziej skłonni do kupowania produktu z oceną nieco niższą od doskonałej.

Prof. dr hab. Magdalena Wandzioch | fot. Małgorzata Kłoskowicz

5 grudnia 2020 roku przypadła 150. rocznica śmierci Alexandre’a Dumasa (ojca). Prawdopodobnie każdy z nas potrafi bez zastanowienia wymienić jego największe dzieła. Niezwykle płodny dramaturg i powieściopisarz, „ojciec” Atosa, Portosa, Aramisa i d’Artagnana, żył tak, jakby sam był bohaterem znakomitej powieści przygodowej. Mało kto jednak wie, że wnuk francuskiego arystokraty i czarnoskórej niewolnicy jest również autorem kilkudziesięciu baśni i pełnych wybornego humoru opowiadań fantastycznych. Nietypowe pisarskie oblicze Dumasa odkrywa przed nami prof. dr hab. Magdalena Wandzioch z Uniwersytetu Śląskiego zajmująca się przez wiele lat prozą narracyjną w literaturze francuskiej XIX wieku.

Szczepionka wywołuje w naszym organizmie produkcję przeciwciał, potrafiących unieszkodliwić wybrany patogen, na przykład wirusa. Takie same przeciwciała produkujemy po zakażeniu, ale dzięki szczepionce unikamy efektów choroby. Możemy też bezpiecznie zaszczepić dużą część społeczeństwa, tworząc w ten sposób odporność zbiorową.

Dzięki mikroskopii krioelektronowej po raz pierwszy udało się zaobserwować i odtworzyć w formie cyfrowej „koronę” koronawirusa, czyli tak zwane białka S (białka kolca, ang. spike) – tak jak wyglądają one, kiedy są połączone z wirusem. Wcześniej obserwacje były zawsze poprzedzone procesami chemicznymi, które mogły zniekształcić obraz. To ważne osiągnięcie, ponieważ właśnie białka S są narzędziem transmisji, dzięki któremu SARS-CoV-2 infekuje komórki.

Odczuwanie lęku to naturalny mechanizm adaptacyjny, który w niektórych sytuacjach bywa szkodliwy i może utrudniać skuteczne funkcjonowanie. Raport Światowej Organizacji Zdrowia z 2015 r. podawał, że na całym świecie na zaburzenia lękowe cierpiało 3,6% ludności. Badania, przeprowadzone w Polsce, wskazywały z kolei, że problem ten dotyczy 10% mieszkańców naszego kraju. Jedną z dostępnych form wsparcia dla osób cierpiących na zaburzenia lękowe jest terapia akceptacji i zaangażowania (ACT).

Badania pokazały, że męska broda wpływa na większą sprzedaż. Podobnie wizerunek zarośniętego mężczyzny może poprawić skuteczność kampanii reklamowych.

8 stycznia 2021 roku w Instytucie Biologii, Biotechnologii i Ochrony Środowiska na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach odbędzie się dziesiąta edycja Nocy Biologów. Tematem przewdonim Nocy Biologów 2021 będzie „Człowiek i mikroorganizmy”.

Chociaż psy uchodzą za najmądrzejsze (a na pewno za najlojalniejsze!) zwierzęta, ich zdolności odbioru słów są – jak pokazują badania węgierskich naukowców – mocno ograniczone. „Najlepsi przyjaciele człowieka” nie rozróżniają wyrazów podobnych , różniących się tylko jedną głoską.

Masowe wymierania zwierząt lądowych – płazów, gadów, ssaków i ptaków – zdarza się średnio co około 27 milionów lat i zbiega się z podobnymi zjawiskami w życiu oceanicznym. Przyczyną jest zawsze zderzenie Ziemi z planetoidą lub zwiększenie aktywności wulkanicznej. Jak się okazuje, to zjawisko może być jeszcze powiązane z ruchem astronomicznym całego Układu Słonecznego, który z podobną regularnością znajduje się w bardziej tłocznej części galaktyki Drogi Mlecznej.