Aktualności

Pierwszy dzień jesieni astronomicznej i kalendarzowej nie zawsze przypada w tym samym dniu. Tak właśnie jest w 2020 roku. Pierwszy dzień jesieni astronomicznej wypada 22 września o godz. 15.31, zaś jesień kalendarzowa tradycyjnie zacznie się 23 września i potrwa do 21 grudnia.

Prasa winiarska sprzed ok. 3 tysięcy lat została odkopana w Libanie, niedaleko starożytnego fenickiego miasta. Fenicjanie, śródziemnomorski lud handlowy, przyczynili się do rozpropagowania wina jako napoju towarzyskiego i religijnego, w Grecji i Rzymie. Do teraz nie wiedzieliśmy, jak sami produkowali wino. Niewielka osada, na terenie której znaleziono prasę, otoczona była ogromnymi uprawami winorośli i zaopatrywała w wino Sydon, jedno z najpotężniejszych miast wczesnej starożytności.

Dowody wskazują na obecność na Wenus fosfiny (fosforowodoru), nieorganicznego związku chemicznego, który na Ziemi powstaje jako produkt uboczny w procesie przetwarzania fosforanów przez bakterie beztlenowe przy użyciu wodoru. Fosforowodór został odnaleziony na Wenus w jedynym możliwym do zamieszkania „miejscu”, a mianowicie w chmurach.

Ku zaskoczeniu wielu planetologów, utlenione żelazo – hematyt – zostało odkryte na dużych szerokościach geograficznych Księżyca.

Bakterie żywiące się metanem potrafią także rozkładać jon amonowy. Bakterie, które żyją w ekstremalnych wulkanicznych warunkach, odgrywają istotną rolę w redukcji gazów cieplarnianych emitowanych w wulkanach. Ta zdolność była już znana w stosunku do metanu. Najnowsza publikacja mikrobiologów z holenderskiego Universytetu Radbouda odkrywa przed nami ich dodatkową zdolność dotyczącą jonu amonowego.

Nowy koronawirus wykorzystuje struktury w swoim RNA do infekowania komórek. Naukowcy zidentyfikowali te konfiguracje, tworząc najbardziej dokładny jak dotąd atlas genomu SARS-CoV-2.

Grupa japońskich naukowców we współpracy z Japońską Agencją Kosmiczną JAXA przeprowadziła eksperyment na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Ich badania dotyczyły hipotezy panspermii, według której życie może podróżować między planetami. Jak się okazuje, bakterie mogą przetrwać w kosmosie, a nawet przybyć z Marsa na Ziemię.

Zarówno nasza galaktyka – Droga Mleczna, jak i Andromeda (M31) to gigantyczne galaktyki spiralne. Za około 4 miliardy lat Droga Mleczna i Andromeda zderzą się w grawitacyjnym „tańcu”, który ostatecznie połączy je już na zawsze.

Co roku we wrześniu Uniwersytet Śląski otwiera swój kampus w Katowicach dla uczniów i nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych w ramach Uniwersyteckiego Miasteczka Naukowego. To wydarzenie, na które zaproszone są zorganizowane grupy. Na mapie kampusu pojawia się kilka przystanków naukowych, co roku oferujących inne interaktywne wykłady z wybranej dziedziny. Są to: „Osobliwości Świata Fizyki”, „Biorobotyka” oraz „Niesamowita historia ludzkości”. Uczniowie mogą uczestniczyć w kilku wykładach, prowadzonych przez naukowców z Uniwersytetu Śląskiego oraz pracowników innych placówek naukowo-badawczych ze Śląska. W wykładach Uniwersyteckiego Miasteczka Naukowego co roku bierze udział ok. 17 tysięcy uczniów!

Megasusza, która trwała ponad 1000 lat, mogła nękać Azję Południowo-Wschodnią 5000 lat temu, wywołując dramatyczne zmiany w rozwoju tamtejszych cywilizacji. Takie wnioski wyciągają naukowcy, którzy przeprowadzili badania skał jaskiniowych w północnym Laosie. Badacze są przekonani, że susza zaczęła się, gdy wysychanie odległej pustyni Sahary zakłóciło występowanie deszczów monsunowych i wywołało susze w pozostałej części Azji i Afryki.